Ergenlik Nedir?

11 – 12 yaşlarında başlayıp 20’li  yaşların başlangıcına kadar süren, hızlı bedensel, ruhsal, sosyal değişiklikleri içeren dönemin genel adıdır. Kimlik duygusunun kazanıldığı, statü ve roller açısından konumların belli olmadığı, birey için dönüm noktası niteliğinde özel bir geçiş dönemidir.

Bu geçiş döneminin herkes için geçerli olan en temel ortak özelliği tutarsızlıktır. Ergenlik dönemindeki çocuk, ebeveynle daha önceki yıllarda geliştirdiği duygusal bağa ayrı hareket eder ve ebeveynden ayrışma, bağımsızlık çabası içindeyken bir yandan da temel gereksinimleri için ebeveyne bağımlı olma ikilemi yaşar.

Ergenliğin Genel Özellikleri:

  • Yalnız kalmak isteme: “Artık bizimle hiçbir yere gelmiyor, hep yalnız kalmak, odasında olmak istiyor.”
  • Genel isteksizlik: “Çocukken her dediğimi yapardı, şimdi her şeye itiraz ediyor.”
  • Başkaldırı dönemi: “Bana karışamazsınız, ben çocuk değilim.”
  • Otoriteye karşı direniş: Otorite olarak görülen her şeye karşı direnç gösterme.
  • Karşı cinse olan zıtlık/ ilgi: Platonik aşklar, cinsel deneyimlere yönelme.
  • Duygusallığın artması: En küçük şeye ağlama, kızma, yanlış anlama, her şeyden çabuk sıkılma.
  • Kendine güven duygusunda azalma: Hızlı bedensel değişikliklerin etkisi, ulaşılması güç hedeflere yönelme.
  • Arkadaşlık ilişkisi: Arkadaşlığın her şeyin üstünde olması, arkadaş etkisinde kalma ve arkadaşların eleştirilmesine tepki gösterme.
  • Diğer Özellikler: Bedendeki değişikliklerle uğraşma, sosyal faaliyetlere aşırı ilgi, müziğe ya da kıyafetlere aşırı düşkünlük, kimlik arayışı, evden kopup çevreye yönelme, sıklıkla değişen ilgi alanları, gel geç hevesler.

Ergenliği sadece sorunların ortaya çıktığı bir dönem olarak değerlendirmek yanlış olur. Ergenliğin getirdiği olumlu gelişmeler de vardır. Ergenlik dönemine girmiş olan gencin;

  • Düşünme yeteneği gelişir.
  • İleride seçeceği meslekle ilgili konulara eğilir.
  • Toplumsal olaylara ilgisi artar.
  • Gözlem yeteneği gelişmeye başlar.
  • Başlangıçta hiçbir şeyi beğenmeyen tutumu yerini eleştirilere ve yorumlara bırakır.
  • Duygu ve düşüncelerini inançla savunur.

Ergenlik çağındaki gencin ebeveynlerinden ve çevresinden, her ne kadar bunu dile getirmekte zorluk yaşa dadaha çok anlayış, daha çok güven ve daha çok özgürlüktür. Bu beklentiler içindeki gencin ergenlik dönemini sağlıklı bir şekilde geçirebilmesi için yetişkinler ergenlere sevgi ve güven dolu bir ortam sunarak, dürüstlük, güven ve saygı dolu bir aile atmosferi yaratarak, yaşlarına uygun bağımsızlıklar vererek ergenlere destek olunmalıdır.

Gencin verdiği sert bir tepkiye karşı aynı sertlikte yanıt vermeyerek, ona karşı yaptığınız eleştirilerin kişiliğine değil beğenilmeyen söz ve davranışlarına yönelik olduğunu fark ettirilerek iletişim kurulmaya çalışılmalıdır. Ayrıca mutsuz ya da sıkıntılı olduğu dönemlerde genci yüreklendirmeye ve duygularını paylaşmaya yönelik bir ilişki geliştirmek ergenin bu çelişkili dönemde yalnız olmadığını fark etmesinde ve kendine güven duygusunu pekiştirmesinde etkili olacaktır. Bu dönemde ergene yapılabilecek en etkili yardım; sevildiğini, anlaşıldığını, kabul edildiğini, fark edildiğini, gerekli olduğunu, önemli olduğunu, ona bağımsızlık ve sorumluluk verildiğini fark ettirebilmektir.