Ergenlerde Yeme Bozukluğu

Yeme bozuklukları; vücut ağırlığı takıntısı, vücudun şekli ile ilgili olumsuz düşünceler ve beraberinde getirdiği duygulanım bozukluklarının olduğu bir durumdur. Bu bozukluk kişinin genel vücut sağlığını etkileyen, hatta tedavi edilmezse, ölümle sonuçlanabilen bir bozukluktur.

ANOREXIA NERVOSA

Anorexia Nervosa (AN) bir yeme bozukluğu türüdür. AN bireyin beden algısının bozularak kendisini şişman algılaması neticesinde beslenmeyi reddederek aşırı kilo kaybı yaşaması olarak da tanımlanabilir. AN özellikle genç kadınlarda görülür. Yemek yememe, çok az uyuma ve buna rağmen çok aktif olma AN’ nın belirgin başlangıç göstergeleridir. Sonrasında AN’ lı kişi çok şişmanladığı kanısı ile abartılı bir biçimde rejim uygulamaya başlar. AN hastası kişiler kendini kusturmanın yanı sıra abartılı gıda rejimi ile birlikte aşırı hareket, laksatif, diüretik ve iştah baskılayıcı ilaç da kullanırlar. Önceleri kontrol edilebilen iştah bir süre sonra gerçekten de yok olur ve zayıflama normal ölçüleri aşar.

Anoreksikler yemek yememelerine rağmen iştahlıdırlar ve sürekli yemek ile ilgilenirler. Yemek tarifi okurlar, asla pişirmeyecekleri yemek tarifleri toplarlar ve arkadaşları ile ailelerine büyük bir özenle yemek hazırlarlar. Ancak kendileri yemezler.

anoxerianervosaAN kısıtlı tip ve tıkınırcasına yeme/çıkartma tip olarak iki alt başlıkta toplanmaktadır.

  • Kısıtlı Tip: AN’ nın bu epizodu sırasında kişi düzenli olarak tıkınırcasına yeme ya da çıkartma (yani, kendisinin yol açtığı kusma ya da laksatiflerin, diüretiklerin ya da lavmanların yanlış yere kullanımı) davranışını göstermemiştir.
  • Tıkınırcasına Yeme/Çıkartma Tipi: AN’ nın bu epizodu sırasında kişi düzenli olarak tıkınırcasına yeme ya da çıkartma (yani, kendisinin yol açtığı kusma ya da laksatiflerin, diüretiklerin ya da lavmanların yanlış yere kullanımı) davranışı göstermiştir. Bu tip AN hastalarında kişilik bozukluklarına, dürtü kontrol bozukluklarına, madde bağımlılığı ve özkıyım girişimlerine daha sık rastlanmaktadır.

AN’in genetik nedenlerinin yanı sıra psikososyal nedenlerine baktığımızda, çocuğun birey olarak gelişmesini güçleştiren bir aile patolojisi bulgularız. Anoreksiklerin aileleri tarafından aşırı bir başarı beklentisiyle yüklendiğini görürüz. Bu tarz ailelerde başarısızlık, çocuğun ailenin güvenini sarsması olarak algılanır ve ifade edilir.

Günümüz toplumunun dış görünüşe verdiği önem, özellikle ergenlik dönemindeki gencin bağımsız olma ve sosyalleşme çabaları ile aileden koparak bireyleşme süreçlerinde bedenleri ile aşırı ilgilenmelerine neden olmaktadır. Gençlerin yaşamla ve bilgiyle ilgili donanımları yeterli olmadığı için, yaşamda kendilerini tek ifade etme alanı dış görünüşleridir. Kozmetik ve tekstil sektörünün sunduğu idoller kendilerini bedenleri ile ifade etmeyi seçen gençlerin yukarıda anlatılan aksaklıklara sahip olanlarında yeme bozukluklarını tetiklemektedirler.

blumiaBLUMIA

Blumia, bir çeşit psikolojik yeme bozukluğudur. Blumia, aşırı dozda yemek yeme işlemi sonrasında, uygun ve sağlıklı olmayan kilo kontrolü yöntemlerinin uygulanması şeklinde tanımlanabilir. Özellikle kusma, aşırı derecede diüretik ve laksetiflerin kullanımı ve çok zorlayıcı egzersizler yapılması blumia vakalarında en sık rastlanan kilo kontrolü yöntemlerindendir. Vücut şekli ve kilo ile ilgili aşırı derecede takıntılı olmak, normal kiloda olunmasına rağmen kişinin kendisini kilolu hissetmesi blumianın en belirgin özelliklerindendir.

Blumia rahatsızlığı yaşayan bir kişi normalde pek çok insanın yiyebileceği miktarın çok daha fazlasını tüketir. Bu aşırı yeme şekli aslında kişinin aç olmasıyla ilgili değildir. Bu yeme bozukluğu tamamen kişinin içinde bulunduğu depresyon, stres ve vücudunu beğenmeme takıntısıyla ilgilidir. Blumia sorunu yaşayan bir kişi aşırı dozda yeme süresi içinde kontrolünü kaybeder ve ne bulursa yer. Bu yeme işleminin ardından çok kısa süreli bir sakinleşme dönemi yaşar. Bundan sonra da kilo alma korkusu ile ciddi bir pişmanlık, üzüntü ve hatta kendinden iğrenme duygusu yaşar. En sonunda da tüm yediklerini sağlıklı olmayan yöntemlerle boşaltır.

Blumianın tam olarak neden kaynaklandığına ilişkin bir bilgi bulunmamakla beraber, uzmanlar kişinin vücudundan memnun olmamasını, sürekli beden ölçüsü ve şekliyle ilgilenmesinin ve şişmanlama korkusunun blumiaya neden olabileceği görüşündedirler. Ayrıca bu konuda sorunlu aile geçmişi olanların, genetik yapısı uygun olanların ve beyin kimyasallarında bazı problem olanların da blumia problemi ile karşılaşabileceklerine dair bilgiler mevcuttur.

Kontrol edilemeyen zamansız ve aşırı miktarda yeme, aşırı yemenin ardından kusma veya ilaç kullanımı ile veya aşırı egzersiz yaparak yenilenlerin kilo yapmamasını sağlama çabası,  aşırı halsizlik blumianın belirtilerinden birkaçıdır. Her ne olursa olsun doğru zamanda ve doğru müdahale edilerek blumianın tedavi edilebileceği unutulmamalıdır.