Çocukluk Çağı Takıntı Hastalığı

OBSESİF – KOMPÜLSİF BOZUKLUK

“Düşünmeden edemiyorum, yapmadan duramıyorum. Hareketi yaparsam rahatlıyorum, ama birazdan rahatsız eden düşünce geri geliyor. Düşünmek çıldırtıyor, karşı koyarsam daha da kötü oluyor.”

Ya istemeden bir zarar verirsem, yanlış bir şey yaparsam: 
“Kardeşime istemeden ya bir zarar verirsem, o yüzden ondan uzak durmaya çalışıyorum. Herkes aramız bozuk yada ben ona küsüm diye düşünüyor, oysa…” 

Ya bir zarar görürsem: 
“O pantolonu giydiğimde beni eş cinsel sanırlar diye korkuyorum.” ( 16 yaşında, genç erkek) 

Yeterince temiz mi? 
“Birisiyle tokalaştığımda elimin mikroplandığı düşüncesinden sonra aklım fikrim elimi yıkamakta; saatlerce elimi yıkıyorum temizlendiğine inanıncaya kadar” ( 14 yaşında) 

Kendine göre bir düzenlilik:
“Evden çıkarken belli bir düzende eşyalara dokunup evdekilerin elini öpüyor. Düzende en ufak bir aksama hissi geldiğinde sil baştan… Evden çıkmak saatler aldığı için okula hep geç kalıyor (11 yaşında) 

Tekrar ve kontrol :
“Kritik bir sınava hazırlanan genç: soruları ne üç, ne beş, tam dört kez kontrol etmeliyim. Dört kontrolde karar veremezsem doğru cevabı vermiş olsam bile dördün katları kadar tekrar çözmeliyim… Herkes bitirirken ben ancak yarısına gelmiş oluyorum sınavın.”

Her şey eksiksiz olmalı:
Hiçbir eksiğe tahammülü olmayan çocuk: “ kalemlerim, defterlerim, silgilerim yerinde değilse, dersime oturmam mümkün değil.”

OBSESYON NEDİR?
Tekrarlayıcı rahatsız edici, önlenmesi zor, istenmeyen, gerginlik ve endişe yaratan düşüncelerdir.

Çocuklukta en sık görülen obsesyonlar:

  • Kirlenme/bulaşma korkusu
  • Kendine /sevilene, zarar gelme,/zarar verme korkusu 
  • Emin olamama

KOMPÜLSİYON NEDİR?
Obsesyon ile ilişkili gerginliği azaltmak amaçlı, tekrarlayıcı, rahatsız edici, durdurulması zor hareketlerdir.

Çocuklukta en sık görülen kompülsiyonlar:

  • Yıkanma 
  • Tekrar tekrar yapma 
  • Kontrol etme 
  • Tekrar tekrar sorma

OKB (Obsesif–kompülsif bozukluk) olan çocuk ve gençlerde, OKB olabileceğini düşündürecek dolaylı belirtiler :

  • Konsantrasyon problemleri, ders başarısında beklenmedik düşüş ( kafasındaki takıntılı düşüncelerle mücadele etmekten kendini derse, okumaya vermekte zorluk.)
  • Diğer çocuklardan fiziki olarak uzak durmaya çalışmak ( dokunmayı engellemek için) 
  • Okula gitmek istememe ( evden uzak olursa kendine ya da evdekiler kötü bir şey olacağını düşünmek, okulda olduğunda aklına gelmesini engelleyemediği düşünceler) 
  • Banyoda uzun zaman geçirme ( bir türlü yeterince temizlendiğine inanamama, temizlik için gerekenleri yeterince yapamamışlık hissi)
  • Huysuzluk, keyifsizlik, ısrarcılık (dediğini yaptırmaya çalışmak, neden öyle istediğini bir türlü anlatamamak, görünüşte sebepsiz öfkelenmek)
  • Ayrılık anlarını uzatmak (evden bir türlü çıkamamak; vedalaşmaları uzatmak, tam o sıralarda huysuzluk yapmak) 
  • İyileşmeyen cilt yaraları (özellikle elde, sık yıkanmaya veya deterjan vb. cilde uygun olmayan temizlik malzemesinin kullanımına bağlı) 

Obsesyon yada kompülsiyonları herhangi bir “kafaya takma”dan ayıran nedir? 
“Saçma – sapan” ve “rahatsız edici” düşüncelerin engellenemez olması, bu düşünceler geldiğinde yapılan davranışların (düşünceyi geçici olarak hafifletirken) gereksiz yere yapılması, çocuğun kendisi ya da çevresi için gündelik hayatı aksatır düzeye ulaşması bu problemin bir psikiyatrik bozukluk olarak tedavisini gerektirir. 

Sonuç olarak;

  • Obsesif  – kompülsif davranışlar çocuklarda ve gençlerde yaygın olarak bulunurlar. Sıkıntı ve gerginlik yaratan, güvenlik duygusunu azaltan her durumda ortaya çıkabilirler.
  • Obsesif – kompülsif düşünce ve davranış gereksiz, yersiz, engelleyici ve rahatsız edici bir biçimde ortaya çıktığında tedavi gerektiren bir bozukluk olarak görülür. 
  • Sıkıntılı durumlarda, sıkıntı ile orantısız düzeyde ortaya çıkıp, sıkıntı yaratan durum geçse bile devam ederler.
  • Obsesif – kompülsif bozukluk çocuğun hayatını ve sağlık gelişimini etkileyen, tanısı gözden kaçan ve tedavisi mümkün bir durumdur.